مهدى رحمانى ولوى / منصور جغتايى
282
تاريخ علماى بلخ ( فارسي )
دانستهاند . وى در سال 226 ه . ق . وفات كرده است . « 1 » [ 147 ] حسن بن شجاع بن رجاء بلخى ابو على حسن بن شجاع بن رجاء بلخى حافظ ، از حافظان قرآن كريم و أحاديث نبوى و از رجال علمى و مفسران نامى و كمنظير بلخ بود . وى براى تكميل دانش خود به سرزمينهايى مانند عراق ، شام و مصر سفر كرد و از محضر دانشمندان آن سرزمينها كسب فيض نمود . او محدّثان زيادى را ملاقات و روايات فراوانى را از طريق آنها گردآورى كرد . در اين علم چنان صاحب شهرت شد كه قتيبة بن سعيد بغلانى گفت : حفّاظ و جوانمردان خراسان چهار نفر بودند : 1 - دارمى ؛ 2 - بخارى ؛ 3 - زكريا لؤلؤيى بلخى ؛ 4 - ابو على حسن بن شجاع بلخى . « 2 » احمد بن حنبل گفت : ابو على حسن بن شجاع بلخى از بزرگترين حافظان در عصر خويش بوده است . « 3 » محمّد بن نصر بن زكريا مروزى گفت : ابو على حسن بن شجاع بلخى ، از مشاهير حفّاظ بود . نصر بن زكريا مروزى از قتيبة بن سعيد بغلانى نقل مىكند كه او گفت : حسن بن شجاع امام و عارف به جميع ابواب علوم بود و در تاريخ كمتر نظير او پيدا مىشود . « 4 » برخى از مشايخ و استادان ابو على حسن بن شجاع كه وى از آنها رواياتى را نقل كرده
--> ( 1 ) - الثقات ، ج 8 ، ص 272 . ( 2 ) - تاريخ الاسلام ، ذهبى ، حوادث سالهاى 241 - 250 ، ص 228 ؛ تهذيب الكمال ، ج 6 ، ص 173 ؛ طبقات الحفاظ ، ص 238 ؛ الوافى بالوفيات ، ج 12 ، ص 54 . ( 3 ) - تهذيب الكمال ، همان ؛ طبقات الحفاظ ، همان ؛ تذكرة الحفاظ ، ج 2 ، ص 542 . ( 4 ) - تاريخ الاسلام ، ذهبى ، حوادث سالهاى 241 - 250 ، ص 228 .